Đổ xô đi săn chuột đồng làm mồi nhậu

Sau mùa gặt, thời tiết mát mẻ, người dân các huyện Yên Thành, Nghi Lộc, Diễn Châu, Quỳnh Lưu,… của tỉnh Nghệ An lại đổ xô đi săn chuột đồng về bán cho các quán nhậu.

Mấy năm trở lại đây thịt chuột ở Nghệ An được tôn lên hàng đặc sản đồng quê, giá có khi lên tới 35.000 - 40.000 đồng một ký. Chính vì vậy mà nhiều người đã sắm đồ nghề suốt ngày đêm lùng sục khắp các cánh đồng, bờ kênh để săn chuột đồng đem bán.

Đang lúi húi bao vây một hang chuột trên cánh đồng chỉ còn trơ gốc rạ, người đàn ông tên Minh cười hớn hở nói “Mùa này nông nhàn, nông dân chúng tôi tranh thủ ra đồng săn chuột kiếm thêm chút tiền cho con mua sách vở. Hầu như ở làng tôi, nhà nào cũng có người đi làm vậy”.

Không chỉ các thợ săn chuyên nghiệp mà nhiều em học sinh cũng tham gia săn chuột. Ảnh: Dũng Nguyễn.

Nếu như trước đây, thủ phủ của món đặc sản chuột đồng là huyện lúa Yên Thành thì nay, rất nhiều vùng quê của xứ Nghệ coi chuột đồng là đặc sản. Nông dân các huyện Diễn Châu, Quỳnh Lưu, Thanh Chương, thậm chí ở vùng miền núi như Tương Dương, Quế Phong cũng tranh thủ đi săn.

Dụng cụ bắt chuột thường là thuổng, cuốc, xẻng, một chiếc bao tải, lồng sắt, những người chuyên nghiệp hơn thì dùng chó săn và một chiếc rọ đan bằng tre có cấu tạo sao cho chuột chỉ chạy vào chứ không thể chui ra được. Khi phát hiện ra hang, người mới vào nghề vừa phải đổ nước vào hang, vừa đào hang rồi đuổi bắt chuột, nhưng với những tay thợ săn chuyên nghiệp thì công đoạn đơn giản hơn nhiều, chó săn và rọ sẽ giúp họ phần lớn công đoạn.

Một anh thợ săn có biệt hiệu “Nam chuột” ở huyện Yên Thành cho biết: “Cứ thấy hang chuột, anh em chúng tôi sẽ tìm các ngách phụ rồi đặt những chiếc rọ bằng tre trước cửa ngách. Sau đó, dùng chiếc thuổng nhỏ đào mấy nhát ở hang chính. Thấy động, chuột hoảng sợ chạy ra các cửa ngách để thoát thân và phải tự chui vào rọ, nếu chuột chạy thoát thì đã có những chú chó săn bắt lại”.

Kiểu săn như Nam kể được gọi là “lính đánh bộ”, còn kiểu săn “lính đánh thủy” cũng khá ngoạn mục. Sau trận mưa lớn nước ngập trắng đồng, những tay săn chuột sẽ dùng súng hơi, súng cao su ban đêm đi dọc các hàng cây ở bờ kênh, ao đầm, bờ ruộng,... để bắn chuột. Mỗi nhóm sẽ cử vài người cầm đèn, lội dưới nước, hễ thấy chuột bị bắn rơi là tóm vào bao tải. Nước ngập đồng nên chuột đều chạy lên cây để trú rất nhiều, mỗi đêm đi săn như vậy, những tay thợ săn ở đây kiếm được cả yến.

Một tốp thợ “săn hội đồng” dựng lán để săn chuột. Ảnh: Dũng Nguyễn.

Kiểu săn thứ 3 là “săn hội đồng”, những người tham gia chủ yếu là học sinh, thanh niên mới lớn và những người không chuyên. Cách thức của họ rất đơn giản, dùng cuốc đào để bắt chuột ở các bờ vùng, bờ thửa, bờ đê. Nhiều nhóm còn dựng lều trên đồng để ngày đêm tiện việc săn.

Theo các nhà khoa học, hàng năm trên thế giới, các loài chuột phá hoại mùa màng ăn hết khoảng từ 42-45 triệu tấn hoa màu và lương thực do con người làm ra. Chúng có thể lây truyền cho người gần 40 loại bệnh ký sinh trùng và vi sinh vật khác nhau trong đó có nhiều loại bệnh chết người...

Với những kiểu săn đa dạng cùng đội ngũ thợ săn hùng hậu như vậy, mỗi ngày có hàng ngàn con chuột đồng bị bắt ở xứ Nghệ nhập cho các quán nhậu hoặc bán cho các thương lái gom hàng vào miền nam.

Kỹ nghệ săn chuột ngày càng được nâng cao, và kỹ thuật chế biến các món nhậu cũng ngày càng hoàn thiện. “Nam chuột” cho biết: những con chuột đồng này được chế thành rất nhiều món, nào là rô ti, xào sả ớt, chuột nấu giả cầy, chuột nướng lá chanh, chuột chiên giòn, chuột úp nồi đất nướng, chuột xào lăn,… Những món ấy được dân nhậu rất ưa chuộng và tôn lên hàng đặc sản không phải lúc nào cũng có.

Chuột đang trở thành món khoái khẩu của dân nhậu. Ảnh: Dũng Nguyễn.

Nhìn cảnh người dân đổ xô đi săn chuột đồng, một thầy giáo ở xã Văn Thành, huyện Yên Thành tỏ ra lo lắng nói: "Nghề săn bắt và mua bán chuột đồng đang giúp nhiều nông dân Nghệ An có thêm thu nhập, ổn định cuộc sống lúc nông nhàn, đồng thời góp phần tiêu diệt chuột, bảo vệ mùa màng. Nhưng những người thưởng thức đặc sản chuột đồng cần phải cảnh giác bởi chuột là loài trung gian gây nhiều bệnh như bệnh nấm da, nấm lông. Ngoài ra chuột còn lây truyền cho con người hàng chục bệnh ký sinh trùng như giun xoắn, dịch hạch..., các bệnh giun, sán".

Mặt khác, việc săn chuột cũng khiến cho nhiều bờ vùng, bờ thửa, các bờ mương, các con đê nơi có hang chuột bị đào bới nham nhở gây ảnh hưởng đến tuổi thọ của đê điều và các công trình thủy lợi, nhất là khi mùa mưa lũ đang đến gần.

Trường Long - Dũng Nguyễn